Inburgering, participatie en werk worden vaak als gescheiden werelden behandeld, met elk hun eigen logica en verplichtingen. Voor mensen die net in Nederland zijn, stapelt dat zich op. Zeker voor oudere statushouders of mensen met een beroep waarvoor diploma-erkenning ingewikkeld is, werkt dat heel demotiverend.
Maar het kan anders.
“Ik wil gewoon mijn vak uitoefenen” Die zin hoorde ik tijdens mijn stage bij VluchtelingenWerk in 2015 vaker dan ik had verwacht. Statushouders willen dolgraag aan het werk. Niet om 'zo snel mogelijk uit de uitkering te komen', maar om weer iemand te zijn. Om mee te doen, om van betekenis te zijn. Werk staat voor waardigheid. Tegelijkertijd zag ik hoe moeilijk het werd gemaakt om die wens waar te maken.
Eén man is mij in het bijzonder bijgebleven. In zijn land van herkomst was hij zijn hele volwassen leven tandarts geweest. Rond de zestig jaar oud moest hij alles achterlaten en in Nederland opnieuw beginnen. Zijn diploma werd hier niet erkend. Zijn leeftijd werkte niet in zijn voordeel.
Hij wílde werken. Liefst in zijn eigen vak, of anders iets wat daarbij in de buurt kwam. Ondertussen volgde hij met veel plezier de taallessen, haalde examens, zorgde voor zijn kinderen en deed vrijwilligerswerk. Maar er was geen uitzicht om hier aan de slag te kunnen gaan als tandarts. Ruimte om rustig te onderzoeken wat nog wél mogelijk was, kreeg hij nauwelijks. In plaats van perspectief ervaarde hij vooral frustratie en verlies van eigenwaarde.
In mijn werk bij Movisie zie ik dat het anders kan. Steeds meer initiatieven en organisaties durven te kijken naar wat iemand wél meebrengt, passen maatwerk toe en combineren leren en werken, creëren perspectief. Zij zien werk niet als eindpunt, maar als onderdeel van integratie. Dat vraagt flexibiliteit, maar levert uiteindelijk meer op, voor mensen én voor gemeenten.
Juist hier ligt een belangrijke rol voor adviesraden sociaal domein. Sluit gemeentelijk beleid aan bij de realiteit van statushouders? Wordt er voldoende rekening gehouden met leeftijd, achtergrond en opgebouwde ervaring? Door deze vragen te stellen en ongevraagd te adviseren, kunnen adviesraden bijdragen aan menselijker en effectiever beleid.
Bij Movisie werken we aan de kennisgids Nieuwkomers en werk, die dit voorjaar verschijnt. In deze gids vind je kennis en praktijkvoorbeelden van gemeenten die stappen zetten richting een inclusieve arbeidsmarkt. De gids bied je handvatten om het gesprek lokaal te verdiepen zodat mensen met een rijk arbeidsverleden niet vastlopen in regels, maar weer perspectief krijgen. Je kunt hem straks gratis downloaden op KIS.nl.
Over de auteur: Laila Konijn is projectmedewerker bij Movisie. Zij werkt aan kennis en praktijkvoorbeelden rond bestaanszekerheid en waardevol werken. Hier is (arbeids)participatie van vluchtelingen en statushouders een onderdeel van.