Als u aan een hogeschool denkt, denkt u waarschijnlijk vooral aan het opleiden van studenten. Echter hebben hogescholen ook een onderzoekstaak. Avans Hogeschool heeft mij aangenomen als ervaringsdeskundige om ervaringskennis meer mee te nemen in het onderzoek van de hogeschool. Om deze reden heb ik samen met mijn collega’s een burgeradviesgroep opgericht die de onderzoekers en hun samenwerkingspartners uit de praktijk kan adviseren.
Om deelnemers te bereiken ben ik bewust persoonlijk op pad gegaan langs onder andere huisartsenpraktijken, buurthuizen en maatschappelijke organisaties. Een persoonlijke uitnodiging via een vertrouwde zorg- of hulpverlener bleek veel effectiever dan een digitale oproep. Wanneer geïnteresseerden zich meldden plande ik altijd een kennismakingsgesprek in. Hier maakte ik vooral contact en mijn eigen ervaringsdeskundigheid hielp te verbinden, waardoor mensen sneller hun verhaal deelden. Ik stond ook stil bij hun behoeften: wat zouden ze graag nog willen leren? En wat hebben ze te brengen, waar ligt hun expertise? Hoewel we ze een supermarktbon geven voor hun bijdrage, zien we dat mensen het ook doen voor zingeving, erkenning en verbondenheid met anderen. Daarnaast deed ik tijdens de kennismakingsgesprekken ook aan verwachtingsmanagement: hun advies is heel waardevol, maar zal niet meteen bergen verzetten.
De eerste drie bijeenkomsten richtten zich op verbinding en afspraken maken, gebruik van geweldloze communicatie en vormen en rollen in onderzoek die zij kunnen vervullen. Vanaf bijeenkomst vier komen onderzoekers langs met vragen. Vooraf geef ik aan onderzoekers mee om zichzelf ook persoonlijk voor te stellen, dus niet enkel hun functie en welk onderzoek ze doen. We vragen ze niet te veel jargon te gebruiken, hun vraag af te bakenen en om tijd te nemen om echt te luisteren. En ten slotte is het heel belangrijk om altijd achteraf een terugkoppeling te geven wat ze met de opgedane kennis hebben gedaan.
Onderzoekers moeten hun onderzoeksvraag afbakenen; dat is noodzakelijk om goed onderzoek te kunnen doen. Burgeradviesgroepleden lopen echter vaak op meerdere leefgebieden tegelijk tegen drempels aan. Ik probeer daarom de balans te bewaken tussen de behoefte van onderzoekers om antwoord te krijgen op hun afgebakende vraag en de behoefte van burgeradviesgroepleden om hun verhaal in die bredere context te kunnen vertellen. Juist die context maakt de complexiteit zichtbaar aan de onderzoekers en laat zien hoe belangrijk het is om vraagstukken intersectioneel te benaderen.
Een onderzoeker verwoordde de meerwaarde van die gesprekken treffend: "Samen zoeken naar de juiste woorden levert zoveel meer op dan het juiste woord. De dialoog verrijkt iedere fase van het onderzoek; van subsidieaanvraag tot data-analyse, interpretatie en valorisatie." Dat is precies waar de burgeradviesgroep voor staat: niet alleen ervaringskennis ophalen, maar onderzoek verrijken met de kennis die anders onzichtbaar blijft.
Over de auteur: Lilith Smidts-Lefever is als ervaringsdeskundige werkzaam bij Avans Hogeschool bij de lectoraten Betrokken Wetenschap en Participatieve Innovatie in het Jeugdlandschap. Daarnaast werkt zij als ervaringsdeskundige bij Expertisecentrum Sterk uit Armoede.