Maakt u zich weleens zorgen over een naaste die vastloopt in het leven? Over iemand bij wie u vermoedt dat er gedachten aan zelfdoding spelen? En misschien wel de lastigste vraag: durft u daar écht naar te vragen?
Sinds 1 januari is de wet Integrale Suïcidepreventie van kracht. Een belangrijke stap, want deze wet geeft gemeenten een wettelijke taak in suïcidepreventie. Zij hebben de opdracht om - regionaal en/of lokaal - beleid te maken om mensen die worstelen met gedachten aan zelfdoding eerder te zien en te ondersteunen.
Uit onderzoek weten we dat suïcidepreventie alleen werkt als we het samen aanpakken. Niet vanuit één organisatie of één discipline, maar op meerdere niveaus en met verschillende partners. Juist die brede samenwerking maakt het verschil en is de opgave waar gemeenten en hun partners voor staan.
Een belangrijke pijler van suïcidepreventie is het doorbreken van het taboe op gedachten aan zelfdoding. Het stellen van een oprechte vraag kan voor iemand al een enorme opluchting zijn. Het gevoel dat je gezien wordt, dat je er niet alleen voor staat, is vaak de eerste stap naar hulp.
Het goede nieuws: dit gesprek voeren is geen exclusieve taak van professionals. Iedereen kan het leren. Van de beleidsmedewerker bij de gemeente tot de welzijnswerker, van de docent tot de voetbalcoach, van de buurvrouw tot een familielid. Via initiatieven als Vraag Maar van 113 Zelfmoordpreventie zijn praktische handvatten beschikbaar om dit gesprek met vertrouwen aan te gaan.
Voor gemeenten vraagt de wet om stevige samenwerking met regionale partners: GGD’en, welzijnsorganisaties, ziekenhuizen, GGZ, huisartsen, onderwijs én mensen met ervaringskennis. Samen werken zij aan onder andere aan betere zorg, aan bewustwording via campagnes en aan het trainen van zogeheten sleutelfiguren in de samenleving.
Voor u als adviesraden in het sociaal domein ligt hier een mooie en belangrijke rol. Door dit onderwerp te agenderen, kritische vragen te stellen en het perspectief van inwoners in te brengen, draagt u bij aan beleid dat niet alleen klopt op papier, maar ook écht levens redt. Op www.113.nl/gemeenten vindt u handvatten, inspiratie en een stappenplan om te komen tot effectief beleid.
Want suïcidepreventie is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. En soms begint die met één vraag, op het juiste moment.
Over de auteur: Marleen Smit van Prooijen is kwartiermaker bij 113.nl